ของค้างคืน กินได้ไม่อันตราย ถ้าเก็บเป็น อุ่นแต่พอดี

ใครเคยได้ยินประโยคนี้บ้าง? “กินของซ้ำ ของค้างคืน ระวังเป็นมะเร็ง” ที่มีการพูดต่อๆ กันมา พื่อตักเตือนเรื่องสุขภาพและการกินอาหารไม่สดใหม่ แบบนี้หมายความว่าเราไม่ควรกินอาหารค้างคืนเลยเหรอ ของเก่าควรทิ้งเท่านั้น? หรือบางทีการเตรียมอาหารไว้ล่วงหน้าก็ไม่ควรทำแล้ว? วันนี้ข้าวธรรมขอมาแชร์เรื่องนี้ให้สบายใจมากขึ้น

ความจริงการอุ่นอาหาร การเก็บข้าวค้างคืนไม่ได้มีผลกระทบต่อสุขภาพหรือก่อให้เกิดมะเร็งแบบตรงๆ สิ่งสำคัญอยู่ที่ กระบวนการ ในตอนที่เรา “เก็บ” ตางหาก ว่าเราเก็บได้ดีหรือเปล่า? อยู่ในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมไหม? อย่างเช่น เก็บในตู้เย็นที่อาจจะไม่ได้มีอุณหภูมิตามมาตรฐาน หรือตู้เย็นเสื่อมคุณภาพซึ่งจะส่งผลต่ออาหาร หรือเผลอวางอาหารทิ้งไว้ที่อุณหภูมิห้องนานเกินไป ซึ่งอากาศของประเทศไทยนั้นร้อนมาก ส่งผลให้เกิดแบคทีเรียบางชนิดในอาหารได้

แน่นอนว่าอาหารแต่ละประเภท แต่ละชนิดก็มีข้อควรระวัง และข้อควรปฏิบัติแตกต่างกัน วันนี้ข้าวธรรมขอลิสเมนูอาหารที่เป็นที่นิยมของคนไทยมาไว้เป็น How to เก็บอาหาร และอุ่นอาหารอย่างถูกวิธี ไม่อันตรายต่อสุขภาพ!

ข้าวสวย

อาหารหลักของคนไทย ที่แน่นอนว่าแต่ละมื้อมันก็จะมีเหลือบ้างอะไรบ้าง ส่วนใหญ่คนนิยมเก็บไว้ทำโจ๊ก / ข้าวต้ม หรือข้าวผัดในมื้อถัดไป แต่มันก็มีบางคนที่ชอบเอาข้าวเย็นไปอุ่นกินซ้ำมากกว่า ข้าวสวยมีข้อระวัง และข้อควรปฏิบัติอะไรบ้าง มาลองดูกัน

ไม่ควรวางข้าวสวยไว้ที่อุณหภูมิห้องนานเกินไป
ก่อนจะนำข้าวสวยเข้าตู้เย็น เราก็ต้องวางข้าวไว้ให้อุณหภูมิข้าวสวยลดลงมาก่อน ไม่ร้อนเกินไป ทั้งนี้ไม่ควรวางทิ้งไว้นานเกิน 15-30 นาที ไม่ควรวางไว้นานเกิน 2 ชั่วโมง** เอาแค่ข้าวพออุ่นๆ ไอน้ำร้อนจากข้าวหมดไปแล้วก็พอ หากทิ้งข้าวสวยไว้นานเกินอาจจะเกิดแบคทีเรียบางชนิดได้
เก็บข้าวสวยใส่กล่องอาหารที่ปิดสนิทก่อนแช่เย็น
ควรเลือกภาชนะที่เหมาะสมในการเก็บข้าวสวย เน้นภาชนะที่สะอาด มีฝาปิดสนิท หรือใช้แรปห่ออาหารปิดไว้ในสนิท เพื่อป้องกันความชื้นและกันลม ที่เป็นสาเหตุให้ข้าวแข็งเป็นไต เมื่อนำไปอุ่นกินอีกรอบจะไม่หอมนุ่มเท่าเดิม
หากข้าวสวยเหลือเยอะ แนะนำแบ่งข้าวเก็บเป็นมื้อๆ
เวลานำข้าวมาอุ่นกินซ้ำ ไม่แนะนำให้อุ่นหลายรอบ ควรอุ่นข้าวแล้วกินให้หมดในมื้อนั้น หากวันไหนข้าวเย็นเหลือเก็บเยอะ ควรแบ่งข้าวเก็บเป็นมื้อๆ ให้พอกินในแต่ละครั้งที่หยิบออกมาอุ่น แทน
อุ่นข้าวเย็นไม่ให้แฉะ หอมนุ่มเหมือนใหม่
หากแช่ข้าวในช่องแช่เย็นธรรมดา สามารถอถ่นด้วยไมโครเวฟปกติได้เลย ใช้เวลาไม่เกิน 1-2 นาที แต่หากแช้ข้าวในช่องแช่แข็ง ตอนที่จะอุ่นไมโครเวฟแนะนำให่พรมน้ำ หรือวางน้ำแข็งก้อนเล็กๆ ไว้บนข้าว เพื่อช่วยให้ข้าวออกมานุ่มเหมือนใหม่ ไม่แข็งกระด้าง

ไข่ต้ม

บางคนนิยมต้มไข่ทีละหลายๆ ฟองเพื่อประหยัดเวลา ประหยัดพลังงาน ทั้งนี้ไข่ต้มก็ไม่ใช่ว่าอยู่ได้ตลอดกาลนะ มีวิธีง่ายๆ ให้เราถนอมไข่ต้มไว้ได้ในสภาพดี ดังนี้

ไม่ต้องแกะเปลือกไข่ออก
หากต้มไข้เผื่อไว้หลายมื้อ แนะนำไม่ต้องแกะเปลือกออก หลังจากต้มไข่เสร็จ พักไว้ให้เย็นลงหรือจะนำไปน๊อคน้ำเย็นก่อนก็ดี หลังเช็ดไข่ให้แห้งแล้วนำไข่ต้มแช่เย็นทั้งเปลือกไปเลย เวลาจะกินคอยนำออกมาปอกเปลือกอีกที วิธีนี้สามารถเก็บไข้ต้มได้นานถึง 7 วัน*
หากปอกเปลือกไข่ต้ม ต้องเก็บในกล่องที่มีฝาปิดสนิท
หากไข่ต้มปอกเปลือกแล้วต้องเก็บไข่ใส่กล่องที่ปิดสนิท เพื่อป้องกันไม่ให้ไข่ไปดูดซับกลิ่นอื่นๆ ในตู้เย็นและกันไม่ให้เกิดแบคทีเรีย นอกจากนี้ไข้ต้มที่ปอกเปลือกแล้วสามารถเก็บได้แค่ 1-3 วัน ไม่ควรเก็บไว้นานกว่านั้น

แกงกะทิ

อาหารคาวครัวไทยจะขาดแกงกะทิไปได้ยังไง ทั้งแกงเขียวหวาน แกงไก่ แกงแดง ฯลฯ นูแกงเหล่านี้เราต้มทีเป็นหม้อๆ เกือบจะ 100% ว่าในแต่ละครั้งต้องมีเหลือ จะให้ทิ้งก็เสียดาย งั้นมาดูกันว่าจะเก็บแกงกะทิยังดี?

เมื่ออุ่นแกง แล้วพักจนเย็นลงแล้วควรแช่เย็นทันที
อย่าเผลอวางไว้ข้างนอกนานเด็ดขาด โดยเฉพาะอากาศร้อนๆ แบบนี้เสี่ยงแกงบูดมาก
อุ่นซ้ำเพียงครั้งเดียว
อย่าเสียดายถ้าสุดท้ายแล้วยังกินไม่หมด เมื่อนำแกงกะทิมาอุ่นกินอีกครั้ง ควรอุ่นจนแกงเดือดปุดๆ ให้ควันลอยขึ้นมาเลย และหากอุ่นรอบนี้แล้วยังกินไม่หมด แนะนำทิ้งทันที ไม่ควรเก็บไว้กินมื้อถัดไป

นี่เป็นเพียงตัวอย่างอาหารง่ายๆ ที่คนนิยมทำปริมาณ และมีเหลือในแต่ละครั้งเท่านั้น ยังมีอาหารอื่นๆ อีกมากที่คนมักจะกินไม่หมดแล้วต้องแช่เย็น ซึ่งแนะนำให้ยึดหลัก 3 ข้อนี้เพื่อความปลอดภัยของสุขภาพ

อุ่นแค่พอทาน
ควรแบ่งเฉพาะปริมาณที่จะกินออกมาอุ่น ไม่ควรนำทั้งหม้อออกมาอุ่นแล้วตักเก็บส่วนที่เหลือกลับเข้าตู้เย็นซ้ำอีก
อุ่นให้ร้อนจัด
เมื่อตัดสินใจอุ่นแล้ว ต้องมั่นใจว่าความร้อนทั่วถึงจนควันฉุย (อุณหภูมิแกนกลางควรเกิน 75°C) อุ่นให้ร้อนจัด แล้วกินให้หมดทีเดียว หากกินไม่หมดควรทิ้งทันที ไม่ควรเก็บต่ออีก
ไม่ควรเกิน 1 ครั้ง
ตามหลักสุขาภิบาลอาหารไม่แนะนำให้อุ่นซ้ำเกิน 1 ครั้งหลังจากเก็บเข้าตู้เย็น อย่าเสียดาย แม้การกินเหลือทิ้งจะไม่ดีแต่ควรให้ความสำคัญกับสุขภาพในระยะยาวดีกว่า

สุดท้ายแล้ว เราควรทำอาหารในปริมาณที่เหมาะสมในแต่ละอ ไม่เยอะเกินไป เพื่อไม่ให้เกิดขยะอาหารโดยที่ไม่จำเป็น หรือหากต้องทำอาหารตุนไว้ก็ควรเลือกเมนูที่เหมาะสม ไม่ปรุงเยอะ เก็บแยกส่วนให้พอดีกินในช่องแช่แข็งด้วยนะคะ